{"id":1378,"date":"2026-07-21T19:25:44","date_gmt":"2026-07-21T13:25:44","guid":{"rendered":"https:\/\/photoswala.net\/news\/?p=1378"},"modified":"2026-07-21T19:25:44","modified_gmt":"2026-07-21T13:25:44","slug":"%e0%a4%95%e0%a4%b2-%e0%a4%ae%e0%a5%8c%e0%a4%b8%e0%a4%ae-%e0%a4%95%e0%a5%88%e0%a4%b8%e0%a4%be-%e0%a4%b0%e0%a4%b9%e0%a5%87%e0%a4%97%e0%a4%be-%e0%a4%86%e0%a4%a7%e0%a5%81%e0%a4%a8%e0%a4%bf%e0%a4%95","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/photoswala.net\/news\/%e0%a4%95%e0%a4%b2-%e0%a4%ae%e0%a5%8c%e0%a4%b8%e0%a4%ae-%e0%a4%95%e0%a5%88%e0%a4%b8%e0%a4%be-%e0%a4%b0%e0%a4%b9%e0%a5%87%e0%a4%97%e0%a4%be-%e0%a4%86%e0%a4%a7%e0%a5%81%e0%a4%a8%e0%a4%bf%e0%a4%95\/","title":{"rendered":"\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e: \u0906\u0927\u0941\u0928\u093f\u0915 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0940 \u092e\u094c\u0938\u092e \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f\u0935\u093e\u0923\u0940 \u0915\u093e \u092a\u0942\u0930\u093e \u0935\u093f\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923"},"content":{"rendered":"<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span class=\"\">\u0939\u0930 \u0936\u093e\u092e, \u0915\u0930\u094b\u0921\u093c\u094b\u0902 \u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u092e\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u0939\u0940 \u0938\u0935\u093e\u0932 \u0932\u0947\u0915\u0930 \u0938\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 &#8211; &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e?&#8221; \u092f\u0939 \u0938\u0935\u093e\u0932 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u091c\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0938\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902, \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f \u091c\u0940\u0935\u0928-\u092f\u093e\u092a\u0928, \u0915\u0943\u0937\u093f, \u092f\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e, \u0914\u0930 \u0926\u0948\u0928\u093f\u0915 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092f\u094b\u091c\u0928\u093e \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u091a\u093e\u0939\u0947 \u0915\u094b\u0908 \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928 \u0905\u092a\u0928\u0940 \u092b\u0938\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u093f\u0902\u091a\u093e\u0908 \u0915\u0940 \u092f\u094b\u091c\u0928\u093e \u092c\u0928\u093e \u0930\u0939\u093e \u0939\u094b, \u0915\u094b\u0908 \u092f\u093e\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0932\u0902\u092c\u0940 \u092f\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u0915\u0940 \u0924\u0948\u092f\u093e\u0930\u0940 \u0915\u0930 \u0930\u0939\u093e \u0939\u094b, \u092f\u093e \u0915\u094b\u0908 \u0917\u0943\u0939\u0923\u0940 \u0915\u092a\u0921\u093c\u0947 \u0938\u0941\u0916\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u092f\u094b\u091c\u0928\u093e \u092c\u0928\u093e \u0930\u0939\u0940 \u0939\u094b &#8211; &#8220;<a href=\"http:\/\/mausam.com.in\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><strong>\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e<\/strong><\/a>&#8221; \u0915\u093e \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u0938\u092c\u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938 \u092c\u094d\u0932\u0949\u0917 \u092a\u094b\u0938\u094d\u091f \u092e\u0947\u0902, \u0939\u092e \u0935\u093f\u0938\u094d\u0924\u093e\u0930 \u0938\u0947 \u0938\u092e\u091d\u0947\u0902\u0917\u0947 \u0915\u093f \u0906\u091c \u0915\u0947 \u0906\u0927\u0941\u0928\u093f\u0915 \u092f\u0941\u0917 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e, \u092f\u0939 \u091c\u093e\u0928\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0915\u094d\u092f\u093e-\u0915\u094d\u092f\u093e \u0938\u093e\u0927\u0928 \u0909\u092a\u0932\u092c\u094d\u0927 \u0939\u0948\u0902, \u0914\u0930 \u0915\u093f\u0938 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0940 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0939\u0930 \u0926\u093f\u0928 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u091f\u0940\u0915 \u0914\u0930 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0940 \u0939\u094b\u0924\u0940 \u091c\u093e \u0930\u0939\u0940 \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">.<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"\">&#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221;: \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0940 \u0909\u0928\u094d\u0928\u0924 \u092e\u094c\u0938\u092e \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940<\/span><\/h2>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span class=\"\">\u091c\u092c \u0906\u092a \u0938\u094b\u091a\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u093f &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221;, \u0924\u094b \u092f\u0939 \u091c\u093e\u0928\u0928\u093e \u0930\u094b\u091a\u0915 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0907\u0938 \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u093f\u0924\u0928\u0940 \u0909\u0928\u094d\u0928\u0924 \u0924\u0915\u0928\u0940\u0915 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928 \u0935\u093f\u092d\u093e\u0917 (IMD) \u0928\u0947 \u0905\u092a\u0928\u0940 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u0915\u094d\u0937\u092e\u0924\u093e\u0913\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0905\u092d\u0942\u0924\u092a\u0942\u0930\u094d\u0935 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930 \u0915\u093f\u090f \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0906\u091c, IMD \u0905\u0924\u094d\u092f\u093e\u0927\u0941\u0928\u093f\u0915 \u0921\u093e\u092f\u0928\u093e\u092e\u093f\u0915\u0932 \u0928\u094d\u092f\u0942\u092e\u0947\u0930\u093f\u0915\u0932 \u0935\u0947\u0926\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0947\u0921\u093f\u0915\u094d\u0936\u0928 \u092e\u0949\u0921\u0932, \u092e\u0932\u094d\u091f\u0940-\u092e\u0949\u0921\u0932 \u090f\u0928\u094d\u0938\u0947\u092e\u094d\u092c\u0932 \u0935\u093f\u0927\u093f\u092f\u094b\u0902, \u0914\u0930 \u0906\u0930\u094d\u091f\u093f\u092b\u093f\u0936\u093f\u092f\u0932 \u0907\u0902\u091f\u0947\u0932\u093f\u091c\u0947\u0902\u0938 \u0935 \u092e\u0936\u0940\u0928 \u0932\u0930\u094d\u0928\u093f\u0902\u0917 \u0924\u0915\u0928\u0940\u0915\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">. \u092e\u093f\u0936\u0928 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0947 \u0924\u0939\u0924, \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0928\u0947 \u092d\u0930\u0924 \u092b\u094b\u0930\u0915\u093e\u0938\u094d\u091f\u093f\u0902\u0917 \u0938\u093f\u0938\u094d\u091f\u092e (BharatFS) \u0932\u0949\u0928\u094d\u091a \u0915\u093f\u092f\u093e \u0939\u0948, \u091c\u094b 6 \u0915\u093f\u092e\u0940 \u0915\u0940 \u0930\u093f\u091c\u093c\u0949\u0932\u094d\u092f\u0942\u0936\u0928 \u092a\u0930 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948 &#8211; \u091c\u094b \u0935\u093f\u0936\u094d\u0935 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0909\u091a\u094d\u091a\u0924\u092e \u0930\u093f\u091c\u093c\u0949\u0932\u094d\u092f\u0942\u0936\u0928\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0947 \u090f\u0915 \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">. \u0907\u0938\u0915\u093e \u0905\u0930\u094d\u0925 \u092f\u0939 \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0905\u092c &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0915\u093e \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0938\u0947 \u0915\u0939\u0940\u0902 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u091f\u0940\u0915 \u0914\u0930 \u0938\u094d\u0925\u093e\u0928\u0940\u092f \u0938\u094d\u0924\u0930 \u092a\u0930 \u092a\u094d\u0930\u093e\u0938\u0902\u0917\u093f\u0915 \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">.<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"\">&#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u091c\u093e\u0928\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e<\/span><\/h2>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span class=\"\">\u0906\u091c \u0915\u0947 \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092f\u0941\u0917 \u092e\u0947\u0902 &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u091c\u093e\u0928\u0928\u093e \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0938\u0947 \u0915\u0939\u0940\u0902 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0906\u0938\u093e\u0928 \u0939\u094b \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964 IMD \u0928\u0947 &#8216;\u092e\u094c\u0938\u092e\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e&#8217; (Mausamgram) \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0939\u0948, \u091c\u094b &#8216;\u0939\u0930 \u0939\u0930 \u092e\u094c\u0938\u092e, \u0939\u0930 \u0918\u0930 \u092e\u094c\u0938\u092e&#8217; \u0915\u0940 \u0905\u0935\u0927\u093e\u0930\u0923\u093e \u092a\u0930 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0939 \u0905\u0928\u094b\u0916\u093e \u0928\u093e\u0917\u0930\u093f\u0915-\u0915\u0947\u0902\u0926\u094d\u0930\u093f\u0924 \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e \u0938\u094d\u0925\u093e\u0928-\u0935\u093f\u0936\u093f\u0937\u094d\u091f, \u0939\u093e\u0907\u092a\u0930\u0932\u094b\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u0917\u093e\u0901\u0935 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u0924\u0915 \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">. \u0905\u092c \u0906\u092a \u092a\u093f\u0928 \u0915\u094b\u0921 \u092f\u093e \u0938\u094d\u0925\u093e\u0928 \u0915\u0947 \u0928\u093e\u092e \u0938\u0947 \u0916\u094b\u091c\u0915\u0930 &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0915\u093e \u0938\u091f\u0940\u0915 \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u092a\u093e \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u092f\u0939 \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e \u0905\u0917\u0932\u0947 36 \u0918\u0902\u091f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f \u0918\u0902\u091f\u093e \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928, \u0905\u0917\u0932\u0947 \u092a\u093e\u0901\u091a \u0926\u093f\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0924\u0940\u0928-\u0918\u0902\u091f\u0947 \u0915\u0947 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928, \u0914\u0930 \u0926\u0938 \u0926\u093f\u0928\u094b\u0902 \u0924\u0915 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u091b\u0939-\u0918\u0902\u091f\u0947 \u0915\u0947 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">. IMD \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 &#8216;\u092e\u094c\u0938\u092e&#8217; \u0910\u092a, &#8216;\u092e\u0947\u0918\u0926\u0942\u0924&#8217; \u0910\u092a (\u0915\u0943\u0937\u093f \u0938\u0947\u0935\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f), \u0914\u0930 &#8216;\u0926\u093e\u092e\u093f\u0928\u0940&#8217; \u0910\u092a (\u092c\u093f\u091c\u0932\u0940 \u091a\u0947\u0924\u093e\u0935\u0928\u0940 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f) \u091c\u0948\u0938\u0947 \u092e\u094b\u092c\u093e\u0907\u0932 \u090f\u092a\u094d\u0932\u093f\u0915\u0947\u0936\u0928 \u092d\u0940 &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0915\u093e \u0924\u094d\u0935\u0930\u093f\u0924 \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u00a0<\/span><span class=\"\">.<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"\">&#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0914\u0930 \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u0943\u0937\u093f \u0938\u0932\u093e\u0939<\/span><\/h2>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span class=\"\">\u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u0943\u0937\u093f \u092e\u094c\u0938\u092e \u092a\u0930 \u0905\u0924\u094d\u092f\u0927\u093f\u0915 \u0928\u093f\u0930\u094d\u092d\u0930 \u0939\u0948, \u0907\u0938\u0932\u093f\u090f &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928 \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0935\u093f\u0936\u0947\u0937 \u0930\u0942\u092a \u0938\u0947 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0939\u0948\u0964 IMD \u0915\u093e \u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u0940\u0923 \u0915\u0943\u0937\u093f \u092e\u094c\u0938\u092e \u0938\u0947\u0935\u093e (GKMS) \u092a\u094d\u0930\u094b\u091c\u0947\u0915\u094d\u091f \u0907\u0938 \u0926\u093f\u0936\u093e \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u092a\u0939\u0932 \u0939\u0948\u0964 \u0907\u0938\u0915\u0947 \u0924\u0939\u0924, 130 \u0915\u0943\u0937\u093f-\u092e\u094c\u0938\u092e \u092b\u0940\u0932\u094d\u0921 \u092f\u0942\u0928\u093f\u091f\u094d\u0938 (AMFUs) \u092a\u0942\u0930\u0947 \u0926\u0947\u0936 \u092e\u0947\u0902 127 \u0915\u0943\u0937\u093f-\u091c\u0932\u0935\u093e\u092f\u0941 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0915\u0935\u0930 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0941\u090f \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930 \u0930\u0939\u0940 \u0939\u0948\u0902\u00a0<\/span><span class=\"\">. \u092f\u0947 \u0907\u0915\u093e\u0907\u092f\u093e\u0901 \u091c\u093f\u0932\u093e \u0914\u0930 \u092c\u094d\u0932\u0949\u0915 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u092a\u0930 \u0905\u0917\u0932\u0947 \u092a\u093e\u0901\u091a \u0926\u093f\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092e\u094c\u0938\u092e \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u0915\u0947 \u0906\u0927\u093e\u0930 \u092a\u0930 \u0915\u0943\u0937\u093f-\u0938\u0932\u093e\u0939 \u0924\u0948\u092f\u093e\u0930 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902 \u0914\u0930 \u0909\u0928\u094d\u0939\u0947\u0902 \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u0905\u092c \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928 &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u091c\u093e\u0928\u0915\u0930 \u092c\u0941\u0935\u093e\u0908, \u0938\u093f\u0902\u091a\u093e\u0908, \u0916\u093e\u0926 \u092a\u094d\u0930\u092f\u094b\u0917, \u0914\u0930 \u0915\u091f\u093e\u0908 \u0915\u093e \u0938\u0939\u0940 \u0938\u092e\u092f \u0928\u093f\u0930\u094d\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u00a0<\/span><span class=\"\">. \u092a\u0902\u091a\u093e\u092f\u0924 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u092a\u0930 \u092e\u094c\u0938\u092e \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u0915\u0940 \u0936\u0941\u0930\u0941\u0906\u0924 \u0915\u0947 \u092c\u093e\u0926, \u092f\u0939 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u092a\u0936\u0941 \u0938\u0916\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0915\u0943\u0937\u093f \u0938\u0916\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u0917\u093e\u0901\u0935-\u0917\u093e\u0901\u0935 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a \u0930\u0939\u0940 \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">.<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"\">&#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0915\u0940 \u0938\u091f\u0940\u0915\u0924\u093e: \u0906\u0901\u0915\u0921\u093c\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930<\/span><\/h2>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span class=\"\">\u091c\u092c \u0906\u092a &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u092a\u0942\u091b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902, \u0924\u094b \u0906\u092a \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u0915\u0940 \u0938\u091f\u0940\u0915\u0924\u093e \u092a\u0930 \u092d\u0930\u094b\u0938\u093e \u0915\u0930\u0928\u093e \u091a\u093e\u0939\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964 IMD \u0915\u0947 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u091f\u0940\u0915\u0924\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092a\u093f\u091b\u0932\u0947 \u0926\u0936\u0915 \u092e\u0947\u0902 30-40% \u0924\u0915 \u0915\u093e \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930 \u0939\u0941\u0906 \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">. \u092e\u093f\u0925\u0941\u0928\u093e-\u090f\u092b\u090f\u0938 (Mithuna-FS) \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940, \u091c\u094b NCMRWF \u0915\u0940 \u0928\u0908 \u092a\u0940\u0922\u093c\u0940 \u0915\u0940 \u0917\u094d\u0932\u094b\u092c\u0932 \u0915\u092a\u0932\u094d\u0921 \u092b\u094b\u0930\u0915\u093e\u0938\u094d\u091f\u093f\u0902\u0917 \u092a\u094d\u0930\u0923\u093e\u0932\u0940 \u0939\u0948, 12-\u0915\u093f\u092e\u0940 \u0917\u094d\u0932\u094b\u092c\u0932 \u0930\u093f\u091c\u093c\u0949\u0932\u094d\u092f\u0942\u0936\u0928 \u092a\u0930 \u0915\u093e\u092e \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0914\u0930 \u0907\u0938\u092e\u0947\u0902 4-\u0915\u093f\u092e\u0940 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930\u0940\u092f \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0914\u0930 330-\u092e\u0940\u091f\u0930 \u0939\u093e\u0907\u092a\u0930-\u0932\u094b\u0915\u0932 \u0905\u0930\u094d\u092c\u0928 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0936\u093e\u092e\u093f\u0932 \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">. 2025 \u092e\u0947\u0902 \u092d\u093e\u0930\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0937\u093e \u0915\u0947 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u0915\u0940 \u0938\u091f\u0940\u0915\u0924\u093e 0.85 \u0915\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0949\u092c\u0947\u092c\u093f\u0932\u093f\u091f\u0940 \u0911\u092b \u0921\u093f\u091f\u0947\u0915\u094d\u0936\u0928 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a \u0917\u0908 \u0925\u0940\u00a0<\/span><span class=\"\">. \u091a\u0915\u094d\u0930\u0935\u093e\u0924 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092d\u0940 \u0909\u0932\u094d\u0932\u0947\u0916\u0928\u0940\u092f \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930 \u0939\u0941\u0906 \u0939\u0948 &#8211; 2025 \u092e\u0947\u0902 24 \u0918\u0902\u091f\u0947 \u0915\u0947 \u091a\u0915\u094d\u0930\u0935\u093e\u0924 \u092a\u0925 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0924\u094d\u0930\u0941\u091f\u093f 80 \u0915\u093f\u092e\u0940 \u0925\u0940, \u091c\u094b \u092a\u093f\u091b\u0932\u0947 \u092a\u093e\u0901\u091a \u0935\u0930\u094d\u0937\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0914\u0938\u0924 72 \u0915\u093f\u092e\u0940 \u0915\u0947 \u0906\u0938\u092a\u093e\u0938 \u0925\u0940\u00a0<\/span><span class=\"\">. \u092f\u0947 \u0906\u0901\u0915\u0921\u093c\u0947 \u092c\u0924\u093e\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u093f &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0915\u093e \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u0905\u092c \u0915\u0939\u0940\u0902 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0935\u093f\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0940\u092f \u0939\u0948\u0964<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"\">&#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0914\u0930 \u0906\u092a\u0926\u093e \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928<\/span><\/h2>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span class=\"\">&#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928 \u0906\u092a\u0926\u093e \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0914\u0930 \u092e\u0943\u0924\u094d\u092f\u0941 \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928 \u092c\u0928 \u091c\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 IMD \u0928\u0947 \u0907\u092e\u094d\u092a\u0948\u0915\u094d\u091f-\u092c\u0947\u0938\u094d\u0921 \u092b\u094b\u0930\u0915\u093e\u0938\u094d\u091f\u093f\u0902\u0917 (IBF) \u0926\u0943\u0937\u094d\u091f\u093f\u0915\u094b\u0923 \u0905\u092a\u0928\u093e\u092f\u093e \u0939\u0948, \u091c\u094b \u0928 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u092f\u0939 \u092c\u0924\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221;, \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f \u092f\u0939 \u092d\u0940 \u092c\u0924\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f \u0907\u0938\u0915\u093e \u0915\u094d\u092f\u093e \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">. IMD \u0905\u092c \u0915\u0949\u092e\u0928 \u0905\u0932\u0930\u094d\u091f\u093f\u0902\u0917 \u092a\u094d\u0930\u094b\u091f\u094b\u0915\u0949\u0932 (CAP), \u092e\u094b\u092c\u093e\u0907\u0932 \u0910\u092a\u094d\u0938, \u0935\u0947\u092c\u0938\u093e\u0907\u091f\u094d\u0938, \u0914\u0930 \u0938\u094b\u0936\u0932 \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e\u094d\u0938 \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u092a\u094d\u0930\u092d\u093e\u0935\u0940 \u0914\u0930 \u0938\u092e\u092f \u092a\u0930 \u091a\u0947\u0924\u093e\u0935\u0928\u0940 \u0938\u0947\u0935\u093e\u090f\u0901 \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">. 2025 \u092e\u0947\u0902, \u0917\u0930\u094d\u092e\u0940 \u0915\u0940 \u0932\u0939\u0930 \u0915\u0947 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u091f\u0940\u0915\u0924\u093e 1 \u0926\u093f\u0928 \u092a\u0939\u0932\u0947 98% \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a \u0917\u0908 \u0925\u0940, \u091c\u092c\u0915\u093f 3 \u0926\u093f\u0928 \u092a\u0939\u0932\u0947 75% \u0914\u0930 5 \u0926\u093f\u0928 \u092a\u0939\u0932\u0947 46% \u0925\u0940\u00a0<\/span><span class=\"\">. \u0924\u0942\u092b\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f, 2025 \u092e\u0947\u0902 3-\u0918\u0902\u091f\u0947 \u0915\u0947 \u0928\u093e\u0909\u0915\u093e\u0938\u094d\u091f \u0915\u0940 \u0938\u091f\u0940\u0915\u0924\u093e 0.92 (2022 \u092e\u0947\u0902 0.83 \u0938\u0947 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930) \u0939\u094b \u0917\u0908 \u0925\u0940\u00a0<\/span><span class=\"\">. \u0907\u0938\u0915\u093e \u092e\u0924\u0932\u092c \u0939\u0948 \u0915\u093f &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u091c\u093e\u0928\u0915\u0930, \u0905\u092c \u0938\u094d\u0925\u093e\u0928\u0940\u092f \u092a\u094d\u0930\u0936\u093e\u0938\u0928 \u0914\u0930 \u0928\u093e\u0917\u0930\u093f\u0915 \u0938\u092e\u092f \u092a\u0930 \u0924\u0948\u092f\u093e\u0930\u0940 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0914\u0930 \u091c\u093e\u0928-\u092e\u093e\u0932 \u0915\u0947 \u0928\u0941\u0915\u0938\u093e\u0928 \u0915\u094b \u0915\u092e \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"\">&#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u091c\u093e\u0928\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 AI\/ML \u0915\u0940 \u092d\u0942\u092e\u093f\u0915\u093e<\/span><\/h2>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span class=\"\">\u0906\u0930\u094d\u091f\u093f\u092b\u093f\u0936\u093f\u092f\u0932 \u0907\u0902\u091f\u0947\u0932\u093f\u091c\u0947\u0902\u0938 \u0914\u0930 \u092e\u0936\u0940\u0928 \u0932\u0930\u094d\u0928\u093f\u0902\u0917 \u0928\u0947 &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0915\u0947 \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u0915\u094b \u0914\u0930 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u091f\u0940\u0915 \u092c\u0928\u093e\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964 IMD \u0928\u0947 AI\/ML\/Deep Learning \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u0941\u0923\u0947 \u0915\u0947 IITM \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u0938\u092e\u0930\u094d\u092a\u093f\u0924 \u0935\u0930\u094d\u091a\u0941\u0905\u0932 \u0938\u0947\u0902\u091f\u0930 \u0938\u094d\u0925\u093e\u092a\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">. IMD \u0928\u0947 \u0938\u093e\u0907\u0915\u094d\u0932\u094b\u0928 \u0915\u0940 \u0924\u0940\u0935\u094d\u0930\u0924\u093e \u0915\u093e \u0905\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u0932\u0917\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f AI-\u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u090f\u0921\u0935\u093e\u0902\u0938\u094d\u0921 \u0921\u094d\u0935\u094b\u0930\u0915 \u091f\u0947\u0915\u094d\u0928\u0940\u0915 (AiDT) \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0915\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u0926\u093f\u0932\u094d\u0932\u0940-NCR \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092e\u0947\u091f\u093f\u092f\u094b\u091c\u0940\u090f\u090f\u0928 (meteoGAN) \u0928\u093e\u092e\u0915 \u090f\u0915 \u0928\u092f\u093e \u0921\u0940\u092a \u0932\u0930\u094d\u0928\u093f\u0902\u0917 \u092e\u0949\u0921\u0932 \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 \u0915\u093f\u092f\u093e \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948, \u091c\u094b 300 \u092e\u0940\u091f\u0930 \u0938\u094d\u0925\u093e\u0928\u093f\u0915 \u0930\u093f\u091c\u093c\u0949\u0932\u094d\u092f\u0942\u0936\u0928 \u092a\u0930 \u0935\u0930\u094d\u0937\u093e \u0915\u093e \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">. NCMRWF \u092a\u093e\u0902\u0917\u0942-\u0935\u0947\u0926\u0930, \u0917\u094d\u0930\u093e\u092b\u0915\u093e\u0938\u094d\u091f, \u0914\u0930 \u092b\u094b\u0930\u0915\u093e\u0938\u094d\u091f\u0928\u0947\u091f \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0917\u094d\u0932\u094b\u092c\u0932 AI\/ML \u092e\u0949\u0921\u0932\u094d\u0938 \u0915\u094b \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0905\u0930\u0941\u0923\u093f\u0915\u093e \u0938\u0941\u092a\u0930\u0915\u0902\u092a\u094d\u092f\u0942\u091f\u0930 \u092a\u0930 \u090f\u0915\u0940\u0915\u0943\u0924 \u0915\u0930 \u0930\u0939\u093e \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">. AI \u0915\u093e \u090f\u0915 \u0914\u0930 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 &#8216;\u092d\u093e\u0937\u093f\u0923\u0940&#8217; \u091f\u0942\u0932 \u0939\u0948, \u091c\u094b \u092e\u094c\u0938\u092e \u0938\u0902\u092c\u0902\u0927\u0940 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0915\u094b \u0938\u092d\u0940 \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0924\u0915 \u0909\u0928\u0915\u0940 \u0915\u094d\u0937\u0947\u0924\u094d\u0930\u0940\u092f \u092d\u093e\u0937\u093e\u0913\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a\u093e\u0924\u093e \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">\u0964 \u0907\u0938 \u092a\u094d\u0930\u0915\u093e\u0930, &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0915\u093e \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u0905\u092c AI \u0915\u0940 \u0936\u0915\u094d\u0924\u093f \u0938\u0947 \u0914\u0930 \u092d\u0940 \u0938\u091f\u0940\u0915 \u0914\u0930 \u0938\u0941\u0932\u092d \u0939\u094b \u0917\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"\">&#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221;: \u092a\u0902\u091a\u093e\u092f\u0924 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a<\/span><\/h2>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span class=\"\">IMD \u0928\u0947 \u092a\u0902\u091a\u093e\u092f\u0924\u0940 \u0930\u093e\u091c \u092e\u0902\u0924\u094d\u0930\u093e\u0932\u092f \u0915\u0947 \u0938\u0939\u092f\u094b\u0917 \u0938\u0947 \u092a\u0902\u091a\u093e\u092f\u0924-\u0938\u094d\u0924\u0930\u0940\u092f \u092e\u094c\u0938\u092e \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u0932\u0949\u0928\u094d\u091a \u0915\u093f\u090f \u0939\u0948\u0902, \u091c\u094b \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0947 \u0932\u0917\u092d\u0917 \u0938\u092d\u0940 \u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u092a\u0902\u091a\u093e\u092f\u0924\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0915\u0935\u0930 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u00a0<\/span><span class=\"\">\u0964 \u0905\u092c &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0915\u093e \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u0917\u093e\u0901\u0935-\u0917\u093e\u0901\u0935 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a \u0930\u0939\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092f\u0947 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 e-Gramswaraj, Meri Panchayat \u0910\u092a, e-Manchitra, \u0914\u0930 Mausamgram \u091c\u0948\u0938\u0947 \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e\u094d\u0938 \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u0938\u0941\u0932\u092d \u0939\u0948\u0902\u00a0<\/span><span class=\"\">\u0964 \u092a\u0902\u091a\u093e\u092f\u0924 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u0915\u0947 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u0924\u093e\u092a\u092e\u093e\u0928, \u0935\u0930\u094d\u0937\u093e, \u0906\u0930\u094d\u0926\u094d\u0930\u0924\u093e, \u0939\u0935\u093e, \u0914\u0930 \u092c\u093e\u0926\u0932 \u0915\u0940 \u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f \u091c\u0948\u0938\u0947 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u092e\u093e\u092a\u0926\u0902\u0921\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0915\u0935\u0930 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 &#8211; \u091c\u094b \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092c\u0941\u0935\u093e\u0908, \u0915\u091f\u093e\u0908, \u0914\u0930 \u0938\u093f\u0902\u091a\u093e\u0908 \u0915\u0947 \u0928\u093f\u0930\u094d\u0923\u092f \u0932\u0947\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915 \u0921\u0947\u091f\u093e \u0939\u0948\u0902\u00a0<\/span><span class=\"\">\u0964 \u092f\u0939 \u092a\u0939\u0932 \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948 \u0915\u093f &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0915\u093e \u0932\u093e\u092d \u0926\u0947\u0936 \u0915\u0947 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0926\u0942\u0930\u0926\u0930\u093e\u091c \u0915\u0947 \u0939\u093f\u0938\u094d\u0938\u094b\u0902 \u092e\u0947\u0902 \u0930\u0939\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0932\u094b\u0917\u094b\u0902 \u0924\u0915 \u092d\u0940 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a\u0947\u0964<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"\">&#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221;: \u0932\u0902\u092c\u0940 \u0905\u0935\u0927\u093f \u0915\u0947 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928<\/span><\/h2>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span class=\"\">&#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0915\u0947 \u0905\u0932\u093e\u0935\u093e, IMD \u0905\u092c \u0938\u093e\u092a\u094d\u0924\u093e\u0939\u093f\u0915, \u092e\u093e\u0938\u093f\u0915, \u0914\u0930 \u092e\u094c\u0938\u092e\u0940 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u092d\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 IMD \u0928\u0947 \u092e\u0932\u094d\u091f\u0940-\u092e\u0949\u0921\u0932 \u090f\u0928\u094d\u0938\u0947\u092e\u094d\u092c\u0932 (MME) \u0926\u0943\u0937\u094d\u091f\u093f\u0915\u094b\u0923 \u0905\u092a\u0928\u093e\u092f\u093e \u0939\u0948, \u091c\u094b \u0935\u093f\u092d\u093f\u0928\u094d\u0928 \u0935\u0948\u0936\u094d\u0935\u093f\u0915 \u091c\u0932\u0935\u093e\u092f\u0941 \u092e\u0949\u0921\u0932\u094b\u0902 \u0915\u093e \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">. 2021 \u0938\u0947 2025 \u0924\u0915, IMD \u0915\u0947 \u0938\u093e\u0909\u0925\u0935\u0947\u0938\u094d\u091f \u092e\u093e\u0928\u0938\u0942\u0928 \u0915\u0947 \u092e\u094c\u0938\u092e\u0940 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u092c\u0947\u0939\u0926 \u0938\u091f\u0940\u0915 \u0930\u0939\u0947 \u0939\u0948\u0902 &#8211; 2025 \u092e\u0947\u0902, \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 106% \u0925\u093e \u091c\u092c\u0915\u093f \u0935\u093e\u0938\u094d\u0924\u0935\u093f\u0915 \u0935\u0930\u094d\u0937\u093e 108% \u0930\u0939\u0940, \u091c\u094b \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u0938\u0940\u092e\u093e \u0915\u0947 \u092d\u0940\u0924\u0930 \u0925\u0940\u00a0<\/span><span class=\"\">\u0964 \u092f\u0939 \u0926\u0940\u0930\u094d\u0918\u0915\u093e\u0932\u093f\u0915 \u0938\u091f\u0940\u0915\u0924\u093e \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928\u094b\u0902, \u091c\u0932 \u0938\u0902\u0938\u093e\u0927\u0928 \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0915\u094b\u0902, \u0914\u0930 \u0928\u0940\u0924\u093f-\u0928\u093f\u0930\u094d\u092e\u093e\u0924\u093e\u0913\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0905\u0924\u094d\u092f\u0902\u0924 \u092e\u0939\u0924\u094d\u0935\u092a\u0942\u0930\u094d\u0923 \u0939\u0948\u0964 \u0905\u092c \u0935\u0947 \u0928 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u091c\u093e\u0928\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0915\u093f &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221;, \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f \u0935\u0947 \u0906\u0928\u0947 \u0935\u093e\u0932\u0947 \u0939\u092b\u094d\u0924\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u092e\u0939\u0940\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u092e\u094c\u0938\u092e \u092a\u0948\u091f\u0930\u094d\u0928 \u0915\u094b \u092d\u0940 \u0938\u092e\u091d \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u0964<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"\">&#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221;: \u0938\u092e\u0941\u0926\u094d\u0930\u0940 \u0914\u0930 \u092e\u091b\u0941\u0906\u0930\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928<\/span><\/h2>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span class=\"\">\u092e\u091b\u0941\u0906\u0930\u094b\u0902 \u0914\u0930 \u0924\u091f\u0940\u092f \u0938\u092e\u0941\u0926\u093e\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f, &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928 \u0909\u0928\u0915\u0947 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0914\u0930 \u0906\u091c\u0940\u0935\u093f\u0915\u093e \u0938\u0947 \u091c\u0941\u0921\u093c\u093e \u0939\u0948\u0964 IMD \u0938\u092e\u092f \u092a\u0930 \u0938\u092e\u0941\u0926\u094d\u0930\u0940 \u092e\u094c\u0938\u092e \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928, \u091a\u0915\u094d\u0930\u0935\u093e\u0924 \u091a\u0947\u0924\u093e\u0935\u0928\u0940, \u0914\u0930 \u092e\u0939\u093e\u0938\u093e\u0917\u0930 \u0930\u093e\u091c\u094d\u092f \u0915\u0940 \u091a\u0947\u0924\u093e\u0935\u0928\u0940 \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948, \u091c\u094b \u092e\u091b\u0941\u0906\u0930\u094b\u0902 \u0915\u094b \u092a\u094d\u0930\u0924\u093f\u0915\u0942\u0932 \u092a\u0930\u093f\u0938\u094d\u0925\u093f\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0926\u094c\u0930\u093e\u0928 \u0938\u092e\u0941\u0926\u094d\u0930 \u092e\u0947\u0902 \u091c\u093e\u0928\u0947 \u0938\u0947 \u092c\u091a\u093e\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u092e\u0926\u0926 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">\u0964 \u0907\u0938\u0938\u0947 \u091c\u0940\u0935\u0928 \u0915\u0940 \u0939\u093e\u0928\u093f, \u092e\u091b\u0932\u0940 \u092a\u0915\u0921\u093c\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u091c\u0939\u093e\u091c\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0928\u0941\u0915\u0938\u093e\u0928, \u0914\u0930 \u0906\u0930\u094d\u0925\u093f\u0915 \u0915\u0920\u093f\u0928\u093e\u0908 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u092e\u0940 \u0906\u0908 \u0939\u0948\u0964 IMD \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 AI\/ML-\u0906\u0927\u093e\u0930\u093f\u0924 \u0909\u0928\u094d\u0928\u0924 \u0921\u094d\u0935\u094b\u0930\u0915 \u0924\u0915\u0928\u0940\u0915 (AiDT) \u0938\u093e\u0907\u0915\u094d\u0932\u094b\u0928 \u0915\u0940 \u0924\u0940\u0935\u094d\u0930\u0924\u093e \u0915\u093e \u0938\u091f\u0940\u0915 \u0905\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u0932\u0917\u093e\u0928\u0947 \u092e\u0947\u0902 \u0938\u0939\u093e\u092f\u0915 \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">\u0964 \u092f\u0939 \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0930\u0924\u093e \u0939\u0948 \u0915\u093f &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u091c\u093e\u0928\u0915\u0930, \u092e\u091b\u0941\u0906\u0930\u0947 \u0905\u092a\u0928\u0940 \u0938\u0941\u0930\u0915\u094d\u0937\u093e \u0938\u0941\u0928\u093f\u0936\u094d\u091a\u093f\u0924 \u0915\u0930 \u0938\u0915\u0947\u0902 \u0914\u0930 \u0905\u092a\u0928\u0940 \u0926\u0948\u0928\u093f\u0915 \u0917\u0924\u093f\u0935\u093f\u0927\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092c\u0947\u0939\u0924\u0930 \u092f\u094b\u091c\u0928\u093e \u092c\u0928\u093e \u0938\u0915\u0947\u0902\u0964<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"\">\u0928\u093f\u0937\u094d\u0915\u0930\u094d\u0937<\/span><\/h2>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span class=\"\">\u0906\u091c \u0915\u0947 \u0906\u0927\u0941\u0928\u093f\u0915 \u092f\u0941\u0917 \u092e\u0947\u0902, &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0915\u093e \u092a\u094d\u0930\u0936\u094d\u0928 \u092a\u0939\u0932\u0947 \u0938\u0947 \u0915\u0939\u0940\u0902 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u091f\u0940\u0915, \u0938\u0941\u0932\u092d, \u0914\u0930 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917\u0940 \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u092a\u093e \u091a\u0941\u0915\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0935\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0928 \u0935\u093f\u092d\u093e\u0917 (IMD) \u0928\u0947 \u0909\u0928\u094d\u0928\u0924 \u0924\u0915\u0928\u0940\u0915\u094b\u0902 &#8211; AI\/ML, \u0939\u093e\u0908-\u0930\u093f\u091c\u093c\u0949\u0932\u094d\u092f\u0942\u0936\u0928 \u092e\u0949\u0921\u0932\u093f\u0902\u0917, \u0914\u0930 \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e\u094d\u0938 &#8211; \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u092e\u094c\u0938\u092e \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u0915\u094d\u0930\u093e\u0902\u0924\u093f \u0932\u093e \u0926\u0940 \u0939\u0948\u0964 \u092e\u094c\u0938\u092e\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e, \u092e\u094c\u0938\u092e \u0910\u092a, \u0914\u0930 \u092a\u0902\u091a\u093e\u092f\u0924-\u0938\u094d\u0924\u0930\u0940\u092f \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0928\u0947 &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0915\u094b \u0906\u092e \u0928\u093e\u0917\u0930\u093f\u0915, \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928, \u0914\u0930 \u092e\u091b\u0941\u0906\u0930\u0947 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a\u093e \u0926\u093f\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u091f\u0940\u0915\u0924\u093e \u092e\u0947\u0902 30-40% \u0924\u0915 \u0915\u0947 \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930\u00a0<\/span><span class=\"\">\u00a0\u0914\u0930 \u0906\u092a\u0926\u093e \u092a\u094d\u0930\u092c\u0902\u0927\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u092c\u0947\u0939\u0924\u0930 \u0924\u0948\u092f\u093e\u0930\u0940 \u0928\u0947 \u091c\u093e\u0928-\u092e\u093e\u0932 \u0915\u0947 \u0928\u0941\u0915\u0938\u093e\u0928 \u0915\u094b \u0915\u093e\u092b\u0940 \u0915\u092e \u0915\u093f\u092f\u093e \u0939\u0948\u0964 \u091c\u0948\u0938\u0947-\u091c\u0948\u0938\u0947 \u0924\u0915\u0928\u0940\u0915 \u0906\u0917\u0947 \u092c\u0922\u093c\u0947\u0917\u0940, &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0915\u093e \u0909\u0924\u094d\u0924\u0930 \u0914\u0930 \u092d\u0940 \u0905\u0927\u093f\u0915 \u0938\u091f\u0940\u0915, \u0938\u094d\u0925\u093e\u0928-\u0935\u093f\u0936\u093f\u0937\u094d\u091f, \u0914\u0930 \u0938\u092e\u092f-\u0938\u093e\u092a\u0947\u0915\u094d\u0937 \u0939\u094b\u0924\u093e \u091c\u093e\u090f\u0917\u093e, \u091c\u093f\u0938\u0938\u0947 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u093e \u0939\u0930 \u0928\u093e\u0917\u0930\u093f\u0915 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0940 \u091a\u0941\u0928\u094c\u0924\u093f\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u092c\u0947\u0939\u0924\u0930 \u0922\u0902\u0917 \u0938\u0947 \u0924\u0948\u092f\u093e\u0930 \u0939\u094b \u0938\u0915\u0947\u0917\u093e\u0964<\/span><\/p>\n<h2><span class=\"\">FAQs<\/span><\/h2>\n<h4><span class=\"\">1. &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u091c\u093e\u0928\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0935\u093f\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0940\u092f \u0938\u094d\u0930\u094b\u0924 \u0915\u094d\u092f\u093e \u0939\u0948?<\/span><\/h4>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span class=\"\">IMD \u0915\u093e \u0906\u0927\u093f\u0915\u093e\u0930\u093f\u0915 &#8216;\u092e\u094c\u0938\u092e&#8217; \u0910\u092a \u0914\u0930 &#8216;\u092e\u094c\u0938\u092e\u0917\u094d\u0930\u093e\u092e&#8217; \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e (<\/span><span class=\"\">https:\/\/mausamgram.imd.gov.in<\/span><span class=\"\">) &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u091c\u093e\u0928\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0935\u093f\u0936\u094d\u0935\u0938\u0928\u0940\u092f \u0938\u094d\u0930\u094b\u0924 \u0939\u0948\u0902\u0964 \u092f\u0947 \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e IMD \u0915\u0947 \u0909\u0928\u094d\u0928\u0924 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u092e\u0949\u0921\u0932\u094b\u0902 \u0938\u0947 \u0938\u0940\u0927\u0947 \u091c\u0941\u0921\u093c\u0947 \u0939\u0948\u0902 \u0914\u0930 \u092a\u093f\u0928 \u0915\u094b\u0921 \u092f\u093e \u0917\u093e\u0901\u0935 \u0915\u0947 \u0928\u093e\u092e \u0938\u0947 \u0938\u091f\u0940\u0915 \u0938\u094d\u0925\u093e\u0928\u0940\u092f \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u00a0<\/span><span class=\"\">\u0964<\/span><\/p>\n<h4><span class=\"\">2. &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0915\u093e \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u0915\u093f\u0924\u0928\u093e \u0938\u091f\u0940\u0915 \u0939\u0948?<\/span><\/h4>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span class=\"\">IMD \u0915\u0947 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u091f\u0940\u0915\u0924\u093e \u092e\u0947\u0902 \u092a\u093f\u091b\u0932\u0947 \u0926\u0936\u0915 \u092e\u0947\u0902 30-40% \u0924\u0915 \u0915\u093e \u0938\u0941\u0927\u093e\u0930 \u0939\u0941\u0906 \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">\u0964 2025 \u092e\u0947\u0902, \u092d\u093e\u0930\u0940 \u0935\u0930\u094d\u0937\u093e \u0915\u0947 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u0915\u0940 \u0938\u091f\u0940\u0915\u0924\u093e 0.85 \u092a\u094d\u0930\u0949\u092c\u0947\u092c\u093f\u0932\u093f\u091f\u0940 \u0911\u092b \u0921\u093f\u091f\u0947\u0915\u094d\u0936\u0928 \u0924\u0915 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a \u0917\u0908 \u0925\u0940, \u0914\u0930 \u0917\u0930\u094d\u092e\u0940 \u0915\u0940 \u0932\u0939\u0930 \u0915\u0947 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 1 \u0926\u093f\u0928 \u092a\u0939\u0932\u0947 98% \u0938\u091f\u0940\u0915 \u0925\u0947\u00a0<\/span><span class=\"\">\u0964<\/span><\/p>\n<h4><span class=\"\">3. \u0915\u094d\u092f\u093e \u092e\u0948\u0902 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0917\u093e\u0901\u0935 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u091c\u093e\u0928 \u0938\u0915\u0924\u093e \u0939\u0942\u0901?<\/span><\/h4>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span class=\"\">\u0939\u093e\u0901, IMD \u0928\u0947 \u092a\u0902\u091a\u093e\u092f\u0924-\u0938\u094d\u0924\u0930\u0940\u092f \u092e\u094c\u0938\u092e \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u0932\u0949\u0928\u094d\u091a \u0915\u093f\u090f \u0939\u0948\u0902 \u091c\u094b \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0947 \u0932\u0917\u092d\u0917 \u0938\u092d\u0940 \u0917\u094d\u0930\u093e\u092e \u092a\u0902\u091a\u093e\u092f\u0924\u094b\u0902 \u0915\u094b \u0915\u0935\u0930 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u00a0<\/span><span class=\"\">\u0964 \u0906\u092a e-Gramswaraj, Meri Panchayat \u0910\u092a, \u092f\u093e Mausamgram \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e \u092a\u0930 \u0905\u092a\u0928\u0947 \u0917\u093e\u0901\u0935 \u0915\u093e \u0928\u093e\u092e \u092f\u093e \u092a\u093f\u0928 \u0915\u094b\u0921 \u0921\u093e\u0932\u0915\u0930 &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u091c\u093e\u0928 \u0938\u0915\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u00a0<\/span><span class=\"\">\u0964<\/span><\/p>\n<h4><span class=\"\">4. &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u0915\u0940 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0924\u0915 \u0915\u0948\u0938\u0947 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a\u0924\u0940 \u0939\u0948?<\/span><\/h4>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span class=\"\">IMD \u0915\u0940 \u0917\u094d\u0930\u093e\u092e\u0940\u0923 \u0915\u0943\u0937\u093f \u092e\u094c\u0938\u092e \u0938\u0947\u0935\u093e (GKMS) \u0915\u0947 \u0924\u0939\u0924, 130 \u0915\u0943\u0937\u093f-\u092e\u094c\u0938\u092e \u092b\u0940\u0932\u094d\u0921 \u092f\u0942\u0928\u093f\u091f\u094d\u0938 \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928\u094b\u0902 \u0915\u094b \u091c\u093f\u0932\u093e \u0914\u0930 \u092c\u094d\u0932\u0949\u0915 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u0915\u0947 \u092a\u093e\u0901\u091a-\u0926\u093f\u0935\u0938\u0940\u092f \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u0914\u0930 \u0915\u0943\u0937\u093f-\u0938\u0932\u093e\u0939 \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u0940 \u0939\u0948\u0902\u00a0<\/span><span class=\"\">\u0964 \u092f\u0939 \u091c\u093e\u0928\u0915\u093e\u0930\u0940 SMS, \u092e\u094b\u092c\u093e\u0907\u0932 \u0910\u092a\u094d\u0938 (\u092e\u0947\u0918\u0926\u0942\u0924), \u0938\u094b\u0936\u0932 \u092e\u0940\u0921\u093f\u092f\u093e, \u0914\u0930 \u092a\u0902\u091a\u093e\u092f\u0924 \u0938\u094d\u0924\u0930 \u0915\u0947 \u0921\u093f\u091c\u093f\u091f\u0932 \u092a\u094d\u0932\u0947\u091f\u092b\u0949\u0930\u094d\u092e\u094d\u0938 \u0915\u0947 \u092e\u093e\u0927\u094d\u092f\u092e \u0938\u0947 \u092a\u0939\u0941\u0901\u091a\u093e\u0908 \u091c\u093e\u0924\u0940 \u0939\u0948\u00a0<\/span><span class=\"\">\u0964<\/span><\/p>\n<h4><span class=\"\">5. &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u091c\u093e\u0928\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0915\u094c\u0928-\u0938\u0947 \u092e\u094b\u092c\u093e\u0907\u0932 \u0910\u092a\u094d\u0938 \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0905\u091a\u094d\u091b\u0947 \u0939\u0948\u0902?<\/span><\/h4>\n<p class=\"ds-markdown-paragraph\"><span class=\"\">IMD \u0926\u094d\u0935\u093e\u0930\u093e \u0935\u093f\u0915\u0938\u093f\u0924 &#8216;\u092e\u094c\u0938\u092e&#8217; \u0910\u092a (\u0938\u093e\u092e\u093e\u0928\u094d\u092f \u092e\u094c\u0938\u092e \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u0914\u0930 \u091a\u0947\u0924\u093e\u0935\u0928\u093f\u092f\u093e\u0901), &#8216;\u092e\u0947\u0918\u0926\u0942\u0924&#8217; \u0910\u092a (\u0915\u0943\u0937\u093f \u0938\u0947\u0935\u093e\u090f\u0901), \u0914\u0930 &#8216;\u0926\u093e\u092e\u093f\u0928\u0940&#8217; \u0910\u092a (\u092c\u093f\u091c\u0932\u0940 \u091a\u0947\u0924\u093e\u0935\u0928\u0940) &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e&#8221; \u091c\u093e\u0928\u0928\u0947 \u0915\u0947 \u0932\u093f\u090f \u0938\u092c\u0938\u0947 \u0905\u091a\u094d\u091b\u0947 \u0914\u0930 \u0906\u0927\u093f\u0915\u093e\u0930\u093f\u0915 \u0910\u092a\u094d\u0938 \u0939\u0948\u0902\u00a0<\/span><span class=\"\">\u0964 \u092f\u0947 \u0910\u092a\u094d\u0938 \u092e\u0941\u092b\u094d\u0924 \u0914\u0930 \u0909\u092a\u092f\u094b\u0917 \u092e\u0947\u0902 \u0906\u0938\u093e\u0928 \u0939\u0948\u0902, \u0914\u0930 \u092f\u0947 \u0938\u094d\u0925\u093e\u0928-\u0935\u093f\u0936\u093f\u0937\u094d\u091f, \u0939\u093e\u0907\u092a\u0930\u0932\u094b\u0915\u0932 \u092a\u0942\u0930\u094d\u0935\u093e\u0928\u0941\u092e\u093e\u0928 \u092a\u094d\u0930\u0926\u093e\u0928 \u0915\u0930\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902\u00a0<\/span><span class=\"\">\u0964<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0939\u0930 \u0936\u093e\u092e, \u0915\u0930\u094b\u0921\u093c\u094b\u0902 \u092d\u093e\u0930\u0924\u0940\u092f \u092e\u0928 \u092e\u0947\u0902 \u090f\u0915 \u0939\u0940 \u0938\u0935\u093e\u0932 \u0932\u0947\u0915\u0930 \u0938\u094b\u0924\u0947 \u0939\u0948\u0902 &#8211; &#8220;\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e?&#8221; \u092f\u0939 \u0938\u0935\u093e\u0932 \u0915\u0947\u0935\u0932 \u091c\u093f\u091c\u094d\u091e\u093e\u0938\u093e \u0928\u0939\u0940\u0902, \u092c\u0932\u094d\u0915\u093f \u091c\u0940\u0935\u0928-\u092f\u093e\u092a\u0928, \u0915\u0943\u0937\u093f, \u092f\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e, \u0914\u0930 \u0926\u0948\u0928\u093f\u0915 \u0915\u093e\u0930\u094d\u092f\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u092f\u094b\u091c\u0928\u093e \u092c\u0928\u093e\u0928\u0947 \u0915\u0940 \u0906\u0935\u0936\u094d\u092f\u0915\u0924\u093e \u0939\u0948\u0964 \u091a\u093e\u0939\u0947 \u0915\u094b\u0908 \u0915\u093f\u0938\u093e\u0928 \u0905\u092a\u0928\u0940 \u092b\u0938\u0932\u094b\u0902 \u0915\u0940 \u0938\u093f\u0902\u091a\u093e\u0908 \u0915\u0940 \u092f\u094b\u091c\u0928\u093e \u092c\u0928\u093e \u0930\u0939\u093e \u0939\u094b, \u0915\u094b\u0908 \u092f\u093e\u0924\u094d\u0930\u0940 \u0932\u0902\u092c\u0940 \u092f\u093e\u0924\u094d\u0930\u093e \u0915\u0940 \u0924\u0948\u092f\u093e\u0930\u0940 \u0915\u0930 \u0930\u0939\u093e &#8230; <a title=\"\u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e: \u0906\u0927\u0941\u0928\u093f\u0915 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0940 \u092e\u094c\u0938\u092e \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f\u0935\u093e\u0923\u0940 \u0915\u093e \u092a\u0942\u0930\u093e \u0935\u093f\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/photoswala.net\/news\/%e0%a4%95%e0%a4%b2-%e0%a4%ae%e0%a5%8c%e0%a4%b8%e0%a4%ae-%e0%a4%95%e0%a5%88%e0%a4%b8%e0%a4%be-%e0%a4%b0%e0%a4%b9%e0%a5%87%e0%a4%97%e0%a4%be-%e0%a4%86%e0%a4%a7%e0%a5%81%e0%a4%a8%e0%a4%bf%e0%a4%95\/\" aria-label=\"Read more about \u0915\u0932 \u092e\u094c\u0938\u092e \u0915\u0948\u0938\u093e \u0930\u0939\u0947\u0917\u093e: \u0906\u0927\u0941\u0928\u093f\u0915 \u092d\u093e\u0930\u0924 \u0915\u0940 \u092e\u094c\u0938\u092e \u092d\u0935\u093f\u0937\u094d\u092f\u0935\u093e\u0923\u0940 \u0915\u093e \u092a\u0942\u0930\u093e \u0935\u093f\u0936\u094d\u0932\u0947\u0937\u0923\">Read more<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":43,"featured_media":1379,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-1378","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/photoswala.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1378","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/photoswala.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/photoswala.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/photoswala.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/43"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/photoswala.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1378"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/photoswala.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1378\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1381,"href":"https:\/\/photoswala.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1378\/revisions\/1381"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/photoswala.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1379"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/photoswala.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1378"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/photoswala.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1378"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/photoswala.net\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1378"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}